Cảm xúc cá nhân là điều tự nhiên nhất của con người.
Buồn, vui, yêu, giận, tổn thương hay hạnh phúc đều là những phản ứng thật, không thể phủ nhận và không cần phải xấu hổ.
Một xã hội Chân Chính không bao giờ yêu cầu con người phải vô cảm.
Không ai có quyền tước đi đời sống nội tâm của người khác.
Nhưng vấn đề cốt lõi không nằm ở việc có cảm xúc hay không.
Vấn đề nằm ở chỗ cảm xúc cá nhân được đặt ở đâu trong mối quan hệ với Tinh Thần Tập Thể.
Cảm xúc cá nhân thuộc về đời sống nội tâm
Cảm xúc cá nhân là phần sâu kín nhất của con người.
Nó gắn với trải nghiệm riêng, ký ức riêng, tổn thương riêng và hành trình sống riêng.
Ở tầng này, cảm xúc cần được thấu hiểu, lắng nghe và tôn trọng.
Không ai có quyền phủ nhận nỗi buồn hay niềm đau của người khác chỉ vì họ không trải qua điều đó.
Nhưng cảm xúc cá nhân, dù thật đến đâu, vẫn thuộc về đời sống nội tâm, không phải chuẩn mực tối cao để phán xét vận mệnh chung.
Tinh thần tập thể thuộc về vận mệnh chung
Tinh Thần Tập Thể không phải là đám đông vô danh.
Đó là Ký Ức Chung, là Lịch Sử Chung, là Giá Trị Chung và là Lợi Ích Chung của cả một cộng đồng, một dân tộc.
Tinh Thần Tập Thể không đối lập với con người cá nhân.
Nhưng nó yêu cầu một trật tự rõ ràng: cái Tôi không được đứng trên cái Chúng Ta khi Lẽ Phải bị đe dọa.
Khi cảm xúc cá nhân được đặt đúng vị trí
Khi cảm xúc cá nhân được soi chiếu bởi Trí, được giữ lại bởi Đức, và được định hướng bởi Đạo, nó không còn là yếu tố gây rối, mà trở thành nguồn lực tích cực.
Nỗi buồn lúc ấy không còn là than thân.
Nó trở thành Buồn Lớn Lao, buồn vì Nhân Dân, vì Đất Nước, vì những giá trị đang bị xâm phạm.
Niềm đau lúc ấy không kéo con người xuống.
Nó đẩy con người đứng dậy, hành động và bảo vệ điều đúng.
Khi cảm xúc cá nhân bị tuyệt đối hóa
Ngược lại, khi cảm xúc cá nhân bị nâng lên thành trung tâm chân lý, nó trượt sang Chủ Nghĩa Cá Nhân.
Cá nhân bắt đầu coi trải nghiệm riêng là thước đo cho mọi phán xét.
Cảm giác cá nhân được dùng làm lập luận.
Nỗi buồn riêng được dùng để phủ nhận Sự Thật Lịch Sử và Lợi Ích Chung.
Ở điểm này, cảm xúc không còn vô tội.
Nó trở thành công cụ gây nhiễu nhận thức xã hội.
Nó làm mờ ranh giới giữa Nhân Văn và Ngụy Nhân Văn.
Ranh giới không được phép xâm phạm
Trong chiến tranh, trong giáo dục, trong lịch sử và trong văn hóa,
không ai được phép lấy cảm xúc riêng để làm tổn thương Ký Ức Chung.
Một dân tộc tồn tại không chỉ nhờ tài năng cá nhân,
mà nhờ sự đồng thuận đạo lý.
Tinh Thần Tập Thể không yêu cầu con người phải hy sinh cảm xúc.
Tinh Thần Tập Thể chỉ yêu cầu một điều tối thiểu:
khi Sự Thật và Chính Nghĩa bị đe dọa, cái Tôi phải biết lùi lại.
Trí tuệ nằm ở sự phân biệt
Một xã hội còn khả năng tự chỉnh sửa khi mỗi người biết tự hỏi:
“Cảm xúc của ta có đang làm tổn hại đến Sự Thật và Chính Nghĩa hay không?”.
Cảm xúc cá nhân cần được tôn trọng.
Tinh Thần Tập Thể cần được bảo vệ.
Và Trí Tuệ không nằm ở chỗ cảm nhiều hay ít,
mà nằm ở khả năng phân biệt rạch ròi giữa quyền được cảm và trách nhiệm không được phá.
Trương Đình Nam
ductridung.vn
