Mỗi khi bị hiểu nhầm vì nói thẳng, tôi lại nhớ đến một con người đặc biệt: Kim Ngọc.
Không phải để so sánh.
Mà để nhắc mình rằng: đi trước thời đại bao giờ cũng cô đơn.
Một người chỉ nghĩ đơn giản cho dân
Bác Kim Ngọc không phải nhà lý luận lớn.
Bác cũng không dùng những khái niệm cao siêu.
Bác chỉ nhìn thấy một điều rất thật:
Người nông dân làm nhiều nhưng vẫn đói.
Ruộng đồng màu mỡ nhưng lúa không vào bồ.
Và bác tự hỏi:
Vì sao người trực tiếp cày cấy lại không được hưởng thành quả xứng đáng?
Câu hỏi đó không xuất phát từ tham vọng.
Nó xuất phát từ thương dân.
Khi cái đúng đi nhanh hơn nhận thức chung
Bác Kim Ngọc đã chọn làm thử.
Không hô hào.
Không tuyên ngôn.
Không đối đầu.
Chỉ lặng lẽ tìm một cách để:
-
Người dân có động lực lao động.
-
Ruộng đất được chăm sóc tử tế.
-
Lúa gạo trở lại với đúng giá trị của mồ hôi.
Nhưng cái đúng ấy đi nhanh hơn sự sẵn sàng của thời đại.
Và khi chưa đủ ngôn ngữ để giải thích,
khi chưa đủ tiền lệ để bảo vệ,
thì người làm trước thường là người chịu hiểu nhầm.
Oan không phải vì sai, mà vì đi trước
Điều đau nhất trong câu chuyện của bác Kim Ngọc không phải là thất bại.
Mà là bị hiểu sai ngay khi đang cố làm điều tốt.
Không ai cố tình làm oan bác.
Không có một “thế lực xấu” cụ thể nào ở đây.
Chỉ là:
-
Nhận thức chung lúc đó chưa kịp.
-
Cơ chế bảo vệ cái mới chưa hình thành.
-
Và người đi đầu phải chấp nhận phần rủi ro lớn nhất.
Lịch sử sau này đã trả lại cho bác Kim Ngọc sự công bằng.
Nhưng bác không còn sống để nghe lời minh oan ấy.
Giá trị lớn nhất bác để lại
Di sản lớn nhất của bác Kim Ngọc không chỉ là một chủ trương.
Mà là một Nhân Cách:
-
Dám nghĩ cho dân trước khi nghĩ cho mình.
-
Dám chịu trách nhiệm cá nhân thay vì né tránh.
-
Dám chấp nhận hiểu nhầm để giữ lấy điều đúng.
Bác không chống lại ai.
Bác chỉ đi trước một bước.
Bài học còn nguyên giá trị hôm nay
Lịch sử luôn có những con người như vậy.
Họ không ồn ào.
Không kêu oan.
Không biện hộ.
Họ chỉ để lại một câu hỏi âm thầm cho thế hệ sau:
Khi cái đúng xuất hiện, ta có đủ bình tĩnh để lắng nghe không?
Hay ta vội vàng gán nhãn chỉ vì nó khiến ta khó xử?
Nhớ đến bác Kim Ngọc để hiểu rằng:
Không phải ai bị hiểu nhầm cũng là người sai.
Và không phải lúc nào sự im lặng của số đông cũng là sự phán xét công bằng.
Nói cho nhẹ lòng
Có những điều, nếu nói sớm quá thì thành “lệch chuẩn”.
Nhưng nếu không có người nói sớm, thì sẽ không bao giờ có ngày đúng.
Bác Kim Ngọc đã chấp nhận phần thiệt về mình,
để xã hội có thêm một bước tiến.
Và lịch sử, dù chậm, cuối cùng cũng biết cúi đầu trước người tử tế.
